‘Sultanı Öldürmek’ Ahmet Ümit’in edebiyat tarih ve psikoloji üçgeninde kurguladığı bir polisiye roman.

Edebiyat – psikoloji ve tarih

Ahmet Ümit ‘Sultanı Öldürmek’ adlı romanında Tolstoy ve Dostoyevski’nin yapıtları üzerinden Freud’la bağlantı kurularak Fatih Sultan Mehmet dönemine uzanılıyor. Yapıtta, Dostoyevski ve Tolstoy’un yapıtlarındaki baba katilliği izleğini Freud’un “Dostoyevski ve baba katilliği” makalesiyle ilişkilendiriliyor.

“Oysa havlu, diş fırçası, diş macunu, gece terliği, gargara ilacı, yarıda bıraktığım Tolstoy’un Kroyçer Sonat’ı, bir de Babinger’in Fatih Sultan Mehmet ve Zamanı da vardı” (s. 497)

Fatih öldürüldü mü?

‘Sultanı Öldürmek’ adlı yapıtında, Ahmet Ümit Osmanlı’daki iktidar kavgasını nedenleriyle veriyor. Bunu Hititler’den   başlatarak Osmanlı’ya oradan da… Roman asıl itibarıyla ilk bakışta iktidar kavgasını  Osmanlı’da sonlandırıyor gibi. Ama öyle değil!

Ahmet Ümit her ne kadar bir tarihçi olmasa da, ‘Sultanı Öldürmek’ adlı romanında kimi tarihi konulara değiniyor. Bunlardan bir tanesi de Fatih’in zehirlenerek öldürüldüğü dür. Yazar romanda bu konuda kesin bir sonuca bilerek ve isteyerek ulaşmıyor. Okuru özgür bırakmayı yeğliyor, Fatih’in zehirlenerek öldürüldüğü konusunda. Fatih’in zehirlenmesi konusu bir karar bağlanmıyor ama okura koskocaman bir soru işareti bırakılıyor.

“Fatih’in zehirlenip zehirlenmediği meselesine gelince eski sevgilimin ölümüyle tümüyle kapandı.” (s.511)

Çocuk psikolojisi

‘Sultanı Öldürmek’in önemli yanlarından birisi de çocuk psikolojisi üzerinde durmasıdır. Romanın iki önemli karakterinden birisi Fatih Sultan Mehmed olarak çıkıyor karşımıza. Yapıtta çocukluğuna iktidar kavgası çerçevesinde inilen de Fatih’in ta kendisidir. Çünkü Fatih on dört yaşında tahta çıkar ve …

Roman Fatih’in ikinci kez tahta çıkışı ve sonrasında yaptıklarının altında çocukluğunda yaşadıklarını işaret ediyor.
Ahmet Ümit’in ‘Sultan’ı öldürmek adlı romanı psikoloji, edebiyat ve tarih ekseninde kotarılmış bir roman. Tarihi konulara da ağırlıklı olarak değinen yapıtta Fatih dönemi öncesi ve sonrasıyla birlikte Hititlere kadar uzanan bir iktidar mücadelesi tarihi de veriliyor, günümüze de kimi göndermeler yapılarak.

Ahmet Ümit, Sultanı Öldürmek, I. Basım:Everest Yayınları, İstanbul-Nisan 2012